BỆNH CÚM  

Bệnh cúm là bệnh viêm đường hô hấp cấp tính do vi-rút cúm gây ra và có khả năng lây nhiễm cao. Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi và thường xảy ra theo mùa. Cho đến ngày nay cúm vẫn có thể gây nên bệnh cảnh nguy hiểm cho trẻ em, người già, phụ nữ có thai và một số người mắc các bệnh mạn tính

1. Nguyên nhân nào gây ra bệnh cúm

Có 3 chủng vi-rút cúm là A, B và C gây bệnh, trong đó cúm A và B là chủ yếu. Cúm A thường gặp và là nguyên nhân của nhiều đại dịch lớn trên thế giới. Do có rất nhiều loại cúm A nên thuốc chích ngừa cúm phải thay đổi thường xuyên để phù hợp với loại cúm A đang hiện diện nhiều nhất. Đây cũng là lý do các thuốc chích ngừa cúm thay đổi hàng năm và các thuốc ở năm trước nếu dùng không hết không thể dùng trong năm kế tiếp. Một số loại cúm nổi tiếng vì khả năng gây bệnh nguy hiểm như cúm heo H1N1, cúm gia cầm H5N1. Cúm B gây bệnh nhẹ hơn và có xu hướng lưu hành cùng với cúm A trong các đợt bùng phát hàng năm. Cúm C gây bệnh nhẹ hoặc không triệu chứng giống như cảm lạnh.

2. Bệnh cúm lây truyền như thế nào

Cúm thường lây nhiễm từ người sang người qua đường hô hấp khi người bệnh hít phải vi-rút có trong các luồng khí từ đường hô hấp của người bị cúm khi người đó ho hay hắt hơi. Bệnh cũng có thể lây truyền qua tiếp xúc với mầm bệnh như tay dính vi-rút qua bắt tay, sử dụng chung điện thoại, remote tivi… rồi đưa lên mắt, mũi hay miệng của mình.Cúm gia cầm chủ yếu lây từ gia cầm lẫn nhau hoặc đôi khi lây từ gia cầm sang người; còn lây trực tiếp từ người sang người rất hiếm. Cúm gia cầm thường nặng và có nguy cơ tử vong cao

3. Biểu hiện của bệnh cúm

  •      Sốt có thể kéo dài 2-5 ngày
  •      Nhức đầu
  •      Mệt mỏi, biếng ăn và đau cơ có thể kéo dài hàng tuần
  •      Ho chảy mũi và đau họng cũng có thể gặp


Cúm có thể gây ra các biến chứng như viêm phổi, viêm xoang và viêm tai, đăt biệt là ở trẻ em, người già, người mắc bệnh mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch

4. Điều trị cúm


Hầu hết bệnh nhân bị cúm tự hết sau 1-2 tuần mà không cần điều trị. Điều trị triệu chứng cúm giúp bạn cảm thấy khỏe hơn nhưng không giúp bệnh cúm hết nhanh hơn. Nghỉ ngơi cho đến khi bình phục hoàn toàn.Uống đủ nước để không bị mất nước. Một cách để xem mình đã uống đủ nước chưa là xem màu sắc của nước tiểu. Nước tiểu bình thường có màu trắng. Nếu uống đủ nước thì bạn sẽ đi tiểu mỗi 3-5 giờ một lần. Acetaminophen (còn gọi là paracetamol) có thể hạ sốt, giảm nhức đầu và đau cơ. Ho thường tự hết mà không cần điều trị. Thuốc chống vi-rút có thể được dùng để điều trị hay phòng ngừa cúm. Phần lớn người mắc cúm không cần phải sử dụng đến thuốc này mà chỉ những người có triệu chứng nặng hay có nguy cơ bị biến chứng cao mới được bác sĩ chỉ định dùng thuốc này. Thuốc chống vi-rút có hiệu quả nhất khi dùng trong 48 giờ đầu. Kháng sinh không phải là thuốc dùng để chữa bệnh do vi-rút như cúm. Kháng sinh chỉ nên dùng khi có biến chứng nhiễm trùng như viêm phổi…. Một số cách điều trị cúm ngoài tây y như sử dụng cây cỏ, đông y,... Tuy vậy vẫn chưa có các nghiên cứu hợp lý nên khó đánh giá hiệu quả cũng như tính an toàn của các phương pháp điều trị này.

5. Phòng ngừa bệnh cúm như thế nào 

Hạn chế lây lan

- Thường xuyên rửa tay với xà phòng và nước có thể hạn chế lây truyền cúm. Khi bị cúm hay chăm sóc người bị cúm thì nên rửa tay thường xuyên hơn.

- Mang khẩu trang khi ho hay hắt hơi. Có thể ho và hắt hơi vào tay áo để không làm nhiễm bẩn tay cũng là cách hạn chế lây lan.

- Tránh để mắt, mũi và miệng tiếp xúc với mầm bệnh

- Tránh tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh.

- Nếu bạn bị bệnh giống cúm, nên ở nhà ít nhất đến 24 giờ sau khi hết sốt trừ khi phải đi đến nơi khác khi cần thiết.


Chích ngừa cảm cúm


- Cách tốt nhất để giảm nguy cơ mắc cúm là chích ngừa. Người đã chích ngừa nếu mắc cúm có thể nhẹ hơn, thời gian bị bệnh ngắn hơn và ít tử vong hơn người chưa chích ngừa.

Chích ngừa cúm vào thời điểm nào

Vì chủng vi-rút cúm thay đổi hàng năm nên bạn cần chích ngừa cúm mỗi năm trước khi vào mùa cúm. Nên chích càng sớm càng tốt khi có vaccine của năm đó. Ở miền nhiệt đới thì cúm có thể xảy ra bất cứ thời điểm nào. Trẻ em phải chích 2 mũi khi tiêm lần đầu. Người lớn và trẻ đã từng chủng ngừa cúm chích mỗi năm một mũi.

Hiệu quả của chích ngừa cúm

Sau khoảng 2 tuần kể từ lúc chích ngừa sẽ có khả năng bảo vệ là 50-80%

Có những loại vaccine cúm nào

 Có 3 loại vaccine: chích bắp thịt, chích dưới da và dạng xịt mũi. Ở Việt Nam chỉ có loại chích bắp thịt dành cho người lớn và trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên.

Tác dụng phụ xảy ra sau khi chích ngừa vccine cúm

Tác dụng phụ chủ yếu là ngứa tại chỗ chích. Bệnh nhân bị dị ứng với trứng cần thận trọng khi chích ngừa và phải báo cho nhân viên y tế biết về điều này. Các triệu chứng khác có thể gặp như đau nhức mình mẩy, nhức đầu, sốt nhẹ. Các triệu này thường nhẹ và tự hết sau 1-2 ngày.

Ai cần chích ngừa cúm

  •     Mọi người từ 6 tháng tuổi trở lên đều cần chích ngừa cúm.
  •     Những đối tượng sau càng cần phải chích ngừa hơn:
  •     Người lớn từ 50 tuổi trở lên
  •     Người có bệnh tim phổi mạn tính, trẻ bị hen
  •     Người lớn hay trẻ em bị các bệnh tiểu đường hay thận mạn tính
  •     Người lớn hay trẻ em bị nhiễm HIV hay được ghép tạng
  •     Trẻ từ 6 tháng đến 18 tuổi phải dùng aspirin lâu ngày
  •     Phụ nữ có thai trong giai đoạn có mùa cúm
  •     Những người có nguy cơ bị lây nhiễm cao như nhân viên y tế


Ai không nên chích ngừa cúm? 

Người dị ứng nặng với vaccine, đang mắc bệnh cấp tính nặng, có tiền căn Guillain-Barre trong vòng 6 tuần sau khi chích vaccine trước đó, trẻ dưới 6 tháng tuổi.

BS. NGUYỄN NGỌC HUY- KHOA NHI BỆNH VIỆN TỈNH KHÁNH HÒA


 
Chuyên khoa  
Dịch vụ Dịch vụ  
Các bệnh viện hợp tác Các bệnh viện hợp tác  








Liên kết với Phúc Sinh Liên kết với Phúc Sinh